25 lipca Rada Ministrów przyjęła Koncepcję Rozwoju Kraju (KRK) zarysowującą możliwe kierunki transformacji Polski do 2050 roku. Co ważne, dostrzeżono w niej potencjał ekonomii społecznej jako jednego z czynników mogących przybliżać realizację wizji nakreślonej w dokumencie. KRK będzie swoistym „drogowskazem” dla strategii średniookresowych i polityk publicznych, wdrażanych przez rząd, samorząd terytorialny i innych interesariuszy mających swój wkład w rozwój Polski.
Autorzy dokumentu, odnosząc się do zdiagnozowanych wyzwań, wskazali wprost na kilka obszarów, gdzie możliwe i pożądane byłoby oddziaływanie ekonomii społecznej.
Przede wszystkim ekonomia społeczna może być tym sektorem, gdzie w warunkach dopasowanych do potrzeb, będą mogły kontynuować zatrudnienie osoby starsze, co jest ważne w obliczu starzenia się społeczeństwa, wymuszającego większe uczestnictwo w rynku pracy wszystkich grup wiekowych i społecznych; ma również do odegrania dużą rolę w zapewnieniu dostępu do niezbędnego wsparcia dla seniorów i ich rodzin poprzez aktywny udział podmiotów ekonomii społecznej w rozwoju i deinstytucjonalizacji usług społecznych.
Kolejnym obszarem, w którym mogą zaistnieć podmioty ekonomii społecznej, jest transformacja energetyczna dokonująca się poprzez rozwój demokracji energetycznej niezależnej od dużych jednostek wytwarzania energii. Pożądane będzie zatem m.in. tworzenie spółdzielni energetycznych lub innych podmiotów ekonomii społecznej, koncentrujących się na współpracy i wzajemnym zaspokajaniu potrzeb energetycznych.
Dokument zakłada zapewnienie niezależności różnych sektorów gospodarki – także poprzez tworzenie warunków wspierających rozwój ekonomii społecznej, jak również oddolną budowę powiązań między lokalnymi społecznościami oraz kreowanie partnerstw terytorialnych. Dodatkowo, z racji dążenia do ustabilizowania policentrycznej struktury osadniczej kraju, sektor ekonomii społecznej, w tym sektor spółdzielczy, będzie odgrywał ważną rolę w zapewnianiu lokalnym społecznościom dostępu do usług o odpowiednim standardzie.
Podmioty ekonomii społecznej oraz sektor spółdzielczy, obok lokalnych organizacji pozarządowych, mogą także wspierać szkoły w procesie wprowadzania specjalnych programów szkolnych i pozaszkolnych promujących otwartość, tolerancję i wspierających wielokulturowość oraz integrację młodych osób z różnych środowisk i krajów.
W przyjętym dokumencie ekonomia społeczna widziana jest więc jako narzędzie budowania spójności społecznej oraz wzmacniania społecznego charakteru gospodarki rynkowej w obliczu potencjalnych przeobrażeń technologicznych, które mogą doprowadzić do coraz większej polaryzacji społeczno-gospodarczej i przestrzennej. Warto mieć to na uwadze podczas projektowania rozwiązań systemowych i dbać o należytą obecność ekonomii społecznej w dokumentach strategicznych.
Zachęcamy do zapoznania się z dokumentem, KRK jest dostępna na stronie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Opracowanie materiału: Anna Pieniążek